ΟΙΑΚΑΣ

Πορφύρα (Σαρωνικός)
Trunculariopsis trunculus

60-80mm ύψος
Όστρακο παχύ, ατρακτοειδές. Σπείρα με 6 γωνιώδεις ελιγμούς, ο τελευταίος περισσότερο ανεπτυγμένος. Η εξωτερική επιφάνεια φέρει σπειροειδείς γραμμές και αξονικά φυμάτια, μερικά από τα οποία διαμορφώνονται σε αγκάθια με αυλάκι. Στοματικό άνοιγμα ωοειδές, καταλήγει σε σιφώνι με κλίση προς τα πίσω. Χείλος αιχμηρό με οδόντωση. Χρώμα γκρίζο, ανοιχτό καστανό με ζώνες ιώδεις, κοκκινωπές, που φαίνονται και στο εσωτερικό του στοματικού ανοίγματος.
Ζουν στη μεσο- και υποπαράλια ζώνη σε βυθό με βράχια, ιλύ συνήθως, πολλά άτομα μαζί. Είναι σαρκοφάγα και τρέφονται με δίθυρα, κοράλλια, θυσανόποδα, χρησιμοποιώντας το πόδι τους για να ανοίγουν τα όστρακα ή ακόμη ειδικό υγρό που εκκρίνεται από αδένα του ποδιού για να διαλύουν το ανθρακικό ασβέστιο των οστράκων.
Β. Ευβοϊκός, Κορινθιακός, Σαρωνικός.
Γεωγραφική εξάπλωση: Μεσόγειος, Ατλαντικός, πορτογαλικές, ισπανικές ακτές, Σενεγάλη, Κανάρια νησιά.

Οικογένεια Muricidae

Οι πορφύρες, πορφυρίτες, αποτελούν μια από τις πλουσιότερες οικογένειες σε γένη, είδη και υποείδη. Συναγωνίζονται σε ομορφιά τους κώνους και τις κυπραίες. Ανάμεσά τους υπάρχουν σπάνια είδη περιζήτητα από τους συλλέκτες. Ορισμένα είδη, όπως τα Murex brandaris, Trunculariopsis trunculus και Thais haemastoma από την οικογένεια Thaisidae υπήρξαν η πηγή της περίφημης πορφύρας που έβαψε τα βασιλικά και αυτοκρατορικά ενδύματα του αρχαίου κόσμου, των Ελλήνων, των Φοινίκων και των Ρωμαίων. Οι αρχαιολογικές ανασκαφές έφεραν στο φως τα πορφυρεία στην Τύρο και σε πολλές ελληνικές πόλεις, όπου γινόταν η επεξεργασία της πορφύρας. Μεγάλες ποσότητες κοχυλιών, 10.000 περίπου πορφυρίτες έδιναν 1gr. βαφής. Η συλλογή τεράστιας ποσότητας κοχυλιών και η επεξεργασία τους, που ήταν πολύπλοκη, έκαναν το γραμμάριο αυτό πολύτιμο. Το χρώμα της πορφύρας πριν έρθει σε επαφή με τον αέρα και το φως είναι σχεδόν λευκό και μετά παίρνει διάφορες αποχρώσεις από ανοικτό μέχρι σκούρο κόκκινο και μωβ σαν τον αμέθυστο.

«Κοχύλια από τις Ελληνικές θάλασσες»
Marianne Delamotte & Εύη Βαρδαλά-Θεοδώρου
Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Ετικέτες Κοχύλια

Οίακας | 15:03 | Διεύθυνση Παραπομπής | Σχόλια

Στις φετινές μου διακοπές είχα αποφασίσει, μεταξύ άλλων, να επιδοθώ στην υποβρύχια φωτογραφία.
Φυσικά, αλλιώς τα αποφασίζεις με μέτρα ανθρώπινα και αλλιώς έρχονται...
Μολαταύτα, η αγάπη για τον βυθό και τα κοχύλια ακόμη τροφοδοτεί τη θετική σκέψη.
Ακολουθεί ένα δείγμα από εκείνες τις φωτογραφίες και λίγες εγκυκλοπαιδικές γνώσεις σχετικά.

Στρόμβος (Σαρωνικός)


Strombus decorus

40-74mm
Όστρακο κωνικό με οξύληκτη σπείρα και μεγάλο τελευταίο ελιγμό. Οι πρώτοι ελιγμοί φέρουν πολύ λεπτές αξονικές ραβδώσεις. Ο τελευταίος είναι σχεδόν λείος με πολύ λεπτές σπειροειδείς γραμμές. Στοματικό άνοιγμα επιμήκες καταλήγει σε εμπρόσθιο σιφωνικό αυλάκι. Χείλος ατράκτου με 2-3 εσωτερικές ασθενείς πτυχές. Χρώμα σχεδόν λευκό, ανοικτό καστανό με κυματιστές γραμμές ή κηλίδες, φλογίτσες, που δημιουργούν σπειροειδείς ζώνες. Το στόμιο εσωτερικά είναι ανοικτό πορτοκαλί. Περιόστρακο ανοικτό καστανό. Πώμα χαρακτηριστικό κεράτινο με σειρά από αγκάθια στο άκρο του.
Ζουν στην υποπαράλια ζώνη σε αμμώδη βυθό.
Το κοχύλι αυτό βρέθηκε αρχικά στην παραλία Αφάντου στη Ρόδο και στη Νίσυρο, σε βάθος 5μ. Η ύπαρξη του Στρόμβου στη Μεσόγειο διαπιστώθηκε πριν από μερικά χρόνια. Πολύ πιθανόν να έχει μεταναστεύσει από την Ερυθρά θάλασσα.
Γεωγραφική εξάπλωση: Ινδικός ωκεανός, Ανατολική Μεσόγειος.


Οικογένεια Strombidae

Μικρά μέχρι μεγάλα κοχύλια των τροπικών κυρίως θαλασσών. Το στερεό όστρακό τους παρουσιάζει ποικιλία σχημάτων και έχει μεγάλο τον τελευταίο ελιγμό. Άτρακτος ευθεία που φέρει εγκάρσια τυλώδη πτυχή. Στοματικό άνοιγμα επίμηκες, στενό, με παχύ εξωτερικό χείλος, με μια εγκοπή στο εμπρόσθιο άκρο του.
Πώμα παχύ κεράτινο, δρεπανοειδές. Ζουν σε ρηχά κυρίως νερά, πολλά μαζί, σε αμμώδεις βυθούς ανάμεσα στα βράχια και τα φύκια. Το αρσενικό είναι μικρότερο από το θηλυκό. Δραστήρια ζώα, μετακινούνται περίεργα εμπρός και πίσω με μικρά και δυνατά πηδήματα με τη βοήθεια του ποδιού τους που φέρει στο πίσω άκρο του μικρό μυτερό πώμα, σαν νύχι. Η όρασή τους είναι αρκετά ανεπτυγμένη. Όταν μετακινούνται και όταν τρέφονται, βλέπουν καλά με τα δυο ισχυρά μάτια τους. Τρέφονται βασικά με μικρά φύκη και διάφορα φυτικά υπολείμματα που βρίσκουν μέσα στο ίζημα.







«Κοχύλια από τις Ελληνικές θάλασσες»
Marianne Delamotte & Εύη Βαρδαλά-Θεοδώρου
Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Ετικέτες Κοχύλια

Οίακας | 14:35 | Διεύθυνση Παραπομπής | Σχόλια